กฎและวิธีการเล่นมาตรฐาน (เฉพาะรุ่นประถม)
ได้รับการรับรองและใช้ในการแข่งขัน โดยชมรมครอสเวิร์ดแห่งประเทศไทย
     ครอสเวิร์ดเกมรุ่นประถม ได้รับการดัดแปลงมาจากครอสเวิร์ดเกมชุดมาตรฐานเพื่อให้เล่นง่ายเหมาะกับ เด็กประถมต้น และปลาย และเพื่อเป็นการเตรียมที่จะขึ้นไปเล่นในแบบมาตรฐานในระดับมัธยม ศึกษาเป็นต้นไปโดยใช้กฎกติกาการเล่น และการนับคะแนน เหมือน ครอสเวิร์ดเกมทั่วไป สามารถใช้เป็นสื่อในการเรียนการสอนในวิชา ภาษาอังกฤษ อีกทั้งยังปลูกฝัง ให้เด็กรักภาษาอังกฤษและสามารถ เรียนรู้คำศัพท์ต่างๆ พร้อมกับความสนุกสนาน สามารถเล่นกันได้ ตั้งแต่ 2-4 คน แต่สำหรับ การแข่งขันจะเป็นแบบ 2 คน

     ทักษะของการเล่นคือการประกอบอักษรที่มีอยู่ให้เกิดผลดี ที่สุด เมื่อสิ้นสุดการแข่งขันผู้ที่ได้คะแนนมากที่สุดจะเป็นผู้ชนะ คะ-แนนจะเกิดจากตัวอักษรในคำและช่องตาราง ซึ่งมีค่าแตกต่างกันไป

อุปกรณ์และความหมาย
  กระดาน(BOARD) กระดานมีทั้งสิ้น 121 ช่อง แบ่งออก เป็นช่องคะแนนธรรมดา (สีเขียว) และช่องคะแนนพิเศษ (สีแดง, สีชมพู, สีน้ำเงิน และสีฟ้า)

- สีแดง (TRIPLE WORD SCORE) หมายถึง ถ้ามีตัวอักษรใด ลงทับช่องนี้ จะทำให้คำที่เกิดจากตัวอักษรนั้นได้คะแนนเป็น 3 เท่า

- สีชมพู (DOUBLE WORD SCORE) หมายถึง ถ้ามีตัวอักษรใด ลงทับช่องนี้ จะทำให้คำที่เกิดจากตัวอักษรนั้นได้คะแนนเป็น 2 เท่า

- สีน้ำเงิน (TRIPLE LETTER SCORE) หมายถึง ถ้ามีตัวอักษร ใดลงทับช่องนี้ จะทำให้เฉพาะตัวอักษรนั้นได้คะแนนเป็น 3 เท่า

- สีฟ้า (DOUBLE LETTER SCORE) หมายถึง ถ้ามีตัวอักษรใด ลงทับช่องนี้ จะทำให้เฉพาะตัวอักษรนั้นได้คะแนนเป็น 2 เท่า

หมายเหตุ: คำที่เกิดขึ้นใหม่รวมถึงการเปลี่ยนรูปเอกพจน์ เป็นพหูพจน์ การทำเป็นขั้นกว่า-ขั้นสูงสุด, การผันเป็นรูปอดีตกาล เป็นต้น

      ตัวอักษร (TILES) มีทั้งสิ้น 52 ตัว นับได้ตั้งแต่ A ถึง Z รวมทั้งตัวแบล๊งค์ Blank (ตัวว่างที่สามารถจะกำหนดให้เป็นตัวอัก ษรในภาษาอังกฤษใดก็ได้แต่ตัวมันเองมีค่าเท่ากับศูนย์) ตัวอักษร แต่ละตัวจะมีจำนวนและปรากฏอยู่ตามความยากง่ายของการเล่น ดังนี้

A มี 5 ตัว    B มี 1 ตัว     C มี 1 ตัว     D มี 1 ตัว     E มี 6 ตัว      F\J มี 1 ตัว     G มี 1 ตัว     H\Q มี 1 ตัว     I มี 5 ตัว    K\Vมี 1 ตัว    
L มี 1 ตัว     M มี 1 ตัว    
N มี 3 ตัว    O มี 4 ตัว     P มี 1 ตัว      R มี 3 ตัว        S มี 4 ตัว     T มี 4 ตัว         U มี 1 ตัว   W มี 1 ตัว
X มี 1 ตัว     Y\Zมี 1 ตัว  Blank มี 4 ตัว

หมายเหตุ: ตัวอักษรบางตัวค่อนข้างที่ยากที่จะเล่น จึงได้นำ มารวมไว้กับตัวอักษรอื่นๆ ที่เล่นได้ง่ายเพื่อให้เล่นง่ายขึ้น โดยให้ เลือกใช้ตัวใดตัวหนึ่งได้

การเริ่มต้น
      1. ผู้เล่นจะต้องจับตัวอักษรขึ้นมาฝ่ายละ 1 ตัว เพื่อดูว่าฝ่ายใด จะเป็นผู้เริ่มเล่นก่อน โดยมีหลักคือเรียงตามตัวอักษรจากแบล๊งค์, A, B, C,... ไปจนถึง Z ใครใกล้กว่าจะได้เริ่มเล่นก่อน แต่ถ้าจับได้ตัว อักษรพิเศษที่มี 2 ตัวอักษรอยู่ในเบี้ยตัวเดียวกันให้ใช้ตัวที่ใกล้ A มากที่สุด เช่นจับได้ตัว K\V ให้ใช้แทนตัวอักษร
     2. ผู้เล่นจับตัวอักษรขึ้นมาฝ่ายละ 6 ตัว วางบนแป้น (RACK) โดยที่ผู้เริ่มเล่นก่อนจับก่อน
     3. ผู้เริ่มเล่นก่อนจะต้องผสมตัวอักษรตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปให้เป็น คำในภาษาอังกฤษ แล้วนำมาลงบนกระดานในแนวนอนหรือแนว ตั้ง โดยมีตัวอักษรตัวใดตัวหนึ่งของคำทับอยู่บนช่องสีชมพูกลาง กระดาน คำที่ลงครั้งแรกนี้จะได้คะแนนเป็น 2 เท่า เพราะช่องกลาง กระดานเป็นสีชมพูซึ่งมีความหมายให้คูณ 2 เท่าของคำนั่นเอง
     4. ผู้เล่นคนแรกจะต้องจับตัวอักษรในถุงขึ้นมาแทนใหม่เท่ากับ จำนวนตัวอักษรที่ใช้ไป จากนั้นจะเป็นตาเล่นของผู้เล่นคนที่สอง ซึ่ง จะต้องต่อตัวอักษรที่มีอยู่ให้เป็นคำ โดยมีตัวอักษรอย่างน้อยหนึ่งตัว สัมผัสกับตัวอักษรที่มีอยู่ในกระดานแล้ว จากนั้นก็จะคิดคะแนนตาม คำที่เกิดขึ้นมาทุกคำจากการเล่นในตานั้น ผู้เล่นจะต้องลงตัวอักษร ในแนวใดแนวหนึ่งเพียงแนวเดียวติดต่อกันเท่านั้น คำๆ ใหม่อาจ เกิดขึ้นได้โดย
      - ผสมตัวอักษรหนึ่งตัวหรือ มากกว่ากับคำหรือตัวอักษรที่มีอยู่ในกระดานแล้ว
      - ใส่คำในแนวตั้งกับคำที่มีอยู่ในกระดาน โดยมีตัวอักษรตัวใดตัวหนึ่งของคำใหม่สัมผัสหรือเพิ่มเข้าไปในคำที่มีอยู่บนกระดาน
      - ใส่คำที่สมบูรณ์แล้วในแนวนอนหรือขนาน โดย ตัวอักษรในคำใหม่ก่อให้เกิดคำใหม่ๆ อื่นๆ ขึ้นมา
      5. เมื่อลงคำศัพท์ใหม่ไปต่อกับคำที่มีอยู่บนกระดานแล้ว ให้ นับคะแนนให้เรียบร้อย บันทึกและจับตัวอักษรขึ้นมาใหม่จากถุงเท่า กับตัวอักษรที่ใช้ไป และให้ยกตัวอักษรของคำเก่าที่มีอยู่บนกระดานออกไป (ยกเว้นตัวอักษรของคำเก่าที่เป็นส่วนประกอบของคำใหม่)

การคิดและทำคะแนน
       1. คะแนนที่ทำได้จะเกิดจากคำที่เกิดขึ้นใหม่ทุกคำในการลง เล่นตานั้น ซึ่งอาจเป็นการเปลี่ยนรูปให้เป็นพหูพจน์โดยใส่ S หรือ ทำให้เป็นขั้นกว่าหรือคำในรูปอดีตกาล (PAST TENSE) ย่อมถือเป็น คำเกิดขึ้นใหม่ทั้งนั้น คะแนนแต่ละครั้งจะเท่ากับคำของตัวอักษรที่ เล่นในคำที่สร้างขึ้นใหม่ประกอบกับช่องพิเศษต่างๆ จากตัวอักษร ที่วางทับช่องนั้น ๆ
      2. จากคะแนนพิเศษ 4 แบบ คือ ช่องสีฟ้า (คูณ 2 เฉพาะตัวอัก ษร) สีน้ำเงิน (คูณ 3 เฉพาะตัวอักษร) สีชมพู(คูณ 2 ทั้งคำ) สีแดง (คูณ 3 ทั้งคำ) หากเกิดกรณีที่ผู้เล่นลงคำซึ่งมีตัวอักษรที่เล่นใหม่ทับ ช่องพิเศษมากกว่า 1 ช่องแล้ว คะแนนที่ได้นับคะแนนพิเศษให้ตัว อักษรก่อนแล้วค่อยนำมารวมสำหรับคะแนนพิเศษของคำ ตัวอย่าง เช่นหากผู้เล่นฝ่ายหนึ่งลงคำว่า “CRAB” โดยมีตัว C ซึ่งมีค่า 3 แต้ม ทับบนช่องสีชมพู (คูณ 2 ทั้งคำ) และตัว B ซึ่งมีค่า 3 แต้มทับช่อง สีฟ้า(คูณ 2 เฉพาะตัวอักษร) คะแนนที่ติดออกมาได้จะเท่ากับ C(3)+ R(1)+A(1)+B(3x2) = 11 x 2 = 22 แต้ม
      3. ช่องตัวอักษรพิเศษและช่องคำพิเศษนั้นสามารถใช้ได้ใน การเล่นทุกๆ ตาไม่จำกัด จำนวนครั้ง
      4. เมื่อตัวอักษรนึ้นตกล งทับในช่องสีชมพู, แดงค่าของคำนั้นจะถูกคูณ 2 หรือคูณ3 ถึงแม้ว่าจะเป็นตัวแบล๊งค์ซึ่งไม่มีคะแนนก็ตาม
      5. เมื่อคำ 2 คำขึ้นไป ถูกสร้างในการเล่นครั้งเดียวกัน คำแต่ ละคำที่เกิดขึ้นใหม่จะถูกคิดคะแนนโดยตัวอักษรที่ทับ ช่องพิเศษจะถูก คิดคะแนนสำหรับ แต่ละคำ(ด้วยค่าพิเศษของแต่ละคำ)
      6.เมื่อจับได้ตัวอักษรพิเศษที่มี 2 ตัวอักษรในหนึ่ง เบี้ยตัวอักษร ผู้เล่นสามารถใช้เป็นตัวอักษรใดก็ได้ใน 2 ตัว และได้คะแนน ตามค่า ของตัวอักษรที่เลือก เช่น ตัวเบี้ยที่มีตัวอักษร H\Q ผู้เล่นสามารถ เลือกได้ว่าจะใช้ เป็นตัว H หรือ Q ถ้าใช้เป็นตัว H จะได้คะแนนจาก เบี้ยตัวนั้น 4 คะแนน แต่ถ้าใช้เป็น Q จะได้ 10 คะแนน เมื่อเลือก แล้วว่าจะใช้ เป็นตัวอักษรตัวใด จะต้องใช้เป็น อักษรตัวนั้นจนจบเกม จะเปลี่ยนแปลงไม่ได้ เช่นให้เป็น Q ก็ต้องเป็น Q ไปจนจบเกม
การสิ้นสุดเกม
      1.เกมจะสิ้นสุดเมื่อผู้เล่นคนใดคนหนึ่งให้ตัวอักษรที่ตนมีอยู่จน หมด (หลังจากที่ตัวอักษรในถุงหมด)
      2. หากผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามยังคงมีตัวอักษรเหลืออยู่ ให้หาคะ-แนนรวมของตัวอักษรนั้นแล้วคูณด้วย 2 และนำไปบวกให้กับผู้เล่น ที่เป็นคนลงตัวอักษรหมดก่อน (ยกเว้นแบล๊งค์ไม่ติดลบ)
      3. ในกรณีที่เหลือตัวอักษรพิเศษที่มี 2 ตัวในเบี้ยตัวเดียวกัน เช่น H\Q ให้นับคะแนนติดลบจากตัวอักษรที่มีค่ามากที่สุด ตัว H มีค่า 4 คะแนน ตัว Q มีค่า 10 คะแนน ให้นับติดลบตัว Q มีค่า 10 คะแนน
      4. ในกรณีที่ผู้เล่นทั่งสองฝ่ายไม่สามารถเล่นตัวอักษรที่เหลือ อยู่ในแป้นของเขาทั้งสอง และบอกผ่านครบฝ่ายละ 3 ครั้งติดต่อกัน ก็ถือว่าเกมการแข่งขันสิ้นสุดลง การนับคะแนนจะทำโดยที่เอาคะ- แนนของตัวอักษรที่เหลืออยู่ในแป้นลบออกจากคะแนนของตนเอง โดยไม่ต้องคูณ 2 ส่วนคะแนนของแบล๊งค์จะเท่ากับศูนย์)
ส่วนพิเศษในการเล่น
      1.การขอเปลี่ยนตัว ผู้เล่นสามารถขอเปลี่ยนตัวอักษรได้โดย ต้องเสียตาเล่น 1 ตา การเปลี่ยนตัวอักษรสามารถเปลี่ยนได้ตั้งแต่ 1 - 6 ตัวแต่จะไม่สามารถเปลี่ยนตัวได้โดยเด็ดขาด เมื่อตัวอักษรในถุง เหลือไม่ถึง 6 ตัว
      2. การทำบิงโกครอสเวิร์ด (BINGO CROSSWORD) คะแนน พิเศษ 25 คะแนน หากผู้เล่นสามารถลงตัวอักษรทั้ง 6 ตัวในแป้น พร้อมกันทำให้เกิดคำใหม่ในตาเล่นนั้นๆ ไม่ว่าคำที่เกิดขึ้นใหม่จะประกอบด้วยตัวอักษรที่มีอยู่แล้วในกระดานกี่ตัวก็ตาม ผู้เล่นจะได้คะ แนนบวกพิเศษอีก 25 คะแนนนอกเหนือจากคะแนนที่ได้ตามปกติ
      3. การขอชาลเล้นจ์ (CHALLENGE) หากคู่แข่งขันลงคำศัพท์ ที่ผู้เล่นอีกฝ่ายหนึ่งไม่แน่ใจว่าจะเป็นคำศัพท์ที่ถูกต้องหรือไม่ ผู้เล่น ฝ่ายนั้นสามารถขอตรวจคำศัพท์ในพจนานุกรมซึ่งเรียกว่าการขอ ‘ชาลเล้นจ์’ ได้ ถ้าผลการตรวจคำนั้นปรากฎว่ามีอยู่ในพจนานุกรม ผู้ที่ขอชาเล้นจ์นั้นจะเสียตาเล่น 1 ตา แต่ถ้าหากคำศัพท์นั้นไม่มีอยู่ ในพจนานุกรม ผู้ที่ลงคำศัพท์นั้นจะต้องยกตัวอักษรที่เป็นคำๆ นั้น ออกจากกระดาน โดยไม่ได้คะแนนพร้อมกับเสียตาเล่นนั้น
      4. การจับตัวเกิน ถ้ามีตัวอักษรบนแป้นเกิน 6 ตัว ฝ่ายตรงข้าม จะสามารถหยิบตัวอักษรที่เกินคืนใส่ถุงได้ โดยถ้าจับเกินมา 1 ตัว (บนแป้นมี 7 ตัว) ให้ฝ่ายตรงข้ามหยิบ 2 ตัว แล้วคืนไปในถุง 1 ตัว ถ้าจับเกิน 2 ตัวก็ให้หยิบ 3 ตัวแล้วเลือก 2 ตัวคืนใส่ถุง ตัวที่เหลื่อให้ คืนแก่คนที่หยิบเกิน

พจนานุกรม
        ข้อสงสัยสำหรับคำที่เล่นว่ามีหรือใช้ได้หรือไม่ให้ยึดถือและ ตรวจสอบโดยมีหลัก คือ
      - สำหรับคำศํพท์ที่มี 2-3 ตัวอักษร ให้ตรวจสอบในใบคำศัพท์ พิเศษสำหรับครอสเวิร์ดเกมรุ่นประถมเท่านั้น
      - คำศัพท์ที่มีความยาว 4-8 ตัวอักษรให้ตรวจสอบจากพจ-นานุกรมสำหรับครอสเวิร์ดเกมฉบับอังกฤษ-ไทย ฉบับรับรองให้ใช้ เป็นมาตรฐานสำหรับการแข่งขัน THE STANDARD DICTION-ARY FOR CROSSWORD CAME PLAYERS (2nd TOURNA-MENT EDITION) เท่านั้น ซึ่งรวบรวมมาจากพจนานุกรม อันเป็นที่ ยอมรับทั่วไป
      - หากเป็นคำที่ประกอบด้วยตัวอักษรมากกว่า 8 ตัวอักษร ขอ ให้ดูใน Webster’s Tenth New Collegiate Dictionary
      อนึ่ง คำศัพท์ที่มีความยาว 2-3 ตัวอักษรที่มีปรากฎอยู่ในพจ-นานุกรมครอสเวิร์ดเกมฉบับอังกฤษ-ไทย แต่ไม่ได้ปรากฎอยู่ในใบ คำศัพท์พิเศษนั้น จะเป็นคำศัพท์ที่ไม่ใช้ในชีวิตประจำวัน จึงได้ถูกคัด ออกไปเพื่อให้ครอสเวิร์ดเกมรุ่นประถมเล่นได้ง่าย และจะใช้คำศัพท์ ดังกล่าวจะใช้เป็นมาตรฐานในการแข่งขันตั้งแต่รุ่นมัธยมศึกษาขึ้นไป
      หมายเหตุ: คำทุกคำที่ใช้เขียนเป็นคำภาษาอังกฤษจะได้รับ การยอมรับทั้งสิ้น อาทิเช่น เงินบาทของไทย (BAHT) ยกเว้นคำ เฉพาะ (PROPER NAME) ชื่อคน ชื่อประเทศ เป็นต้น หรือคำย่อ เช่น V.I.P ทั้งนี้จะต้องคำนึงถึงความหมายว่ามีหรือไม่ก่อน เพราะ ชื่อของคนบางคนอาจเป็นคำในภาษาอังกฤษก็ได้ เช่น JOHN แปล ว่าห้องน้ำชาย หรือ AD ก็ไม่ใช่คำย่อ เนื่องจากเป็นที่ยอมรับกัน ทั่วไปว่าหมายถึงการโฆษณา จะเห็นได้ว่าคำในภาษาอังกฤษนั้นนับ ว่ากว้างขวางและแพร่หลายมาก ดังนั้นขอให้ยึดถือในพจนานุกรม สำหรับครอสเวิร์ดเกม และใบคำศัพท์ 2-3 ตัวอักษรของครอสเวิร์ด เกมรุ่นประถมเป็นหลักมาตรฐาน

Back